Duitse idealen in de Amerikaanse universiteit

Zoals we hebben gezien in Wonder Boys is de universiteit in de Verenigde Staten anders ingericht dan de Duitse universiteit waar wij over lezen bij Jaspers, Weber en Heidegger.
In dit korte essay wil ik onderzoeken in hoeverre er invulling gegeven wordt aan de idealen van de Duitse universiteit (universaliteit, academische vrijheid en eenheid van onderwijs en onderzoek) in de representatie van de Amerikaanse universiteit in de film 21.

In de film 21 staat de excentrieke wiskunde professor Mickey Rosa en een groepje studenten aan de MIT universiteit te Boston centraal. Het betreft een grote campusuniversiteit die, voor zover te zien is, aan de rand van de stad ligt. De professor neemt een klein groepje studenten onder zijn hoede in een ‘buitenschoolse’ blackjackclub. Hij selecteert deze studenten op basis van hun mathematische inzichten en vaardigheden. De studenten komen ’s avonds met de professor bij elkaar en oefenen het spelen van blackjack en daarbij het tellen van de kaarten om het spel te kunnen beïnvloeden. De groep wordt zo voorbereid op het aftroggelen van grote bedragen geld in casino’s.

Dat er op deze universiteit een grote mate van academische vrijheid heerst, komt naar mijn mening duidelijk naar voren in het brede aanbod van ‘buitenschoolse activiteiten’ waar de studenten deel aan kunnen nemen, zoals een wedstrijd voor scheikundige projecten, of die studenten zelf kunnen organiseren. Via deze clubs hebben studenten met bepaalde interesses of levensbeschouwelijke voorkeuren een plek waar zij kunnen samenkomen. Volgens Jaspers is het goed dat dit gestimuleerd wordt: […] “So long as these people are content to state and discuss their particular beliefs and authorities within the university, so long as they allow their beliefs to be an impulse for their research, they are useful to the university” (Jaspers p. 69).
Mickey Rosa stelt zichzelf afgezien van zijn leraarfunctie ook een soort mentorfunctie aan door een groepje studenten op te leiden tot professionele zwendelaars. Hij selecteert de studenten waar hij onder de indruk van is. Jaspers vindt dat iedere professor alleen die studenten zou moeten toelaten tot de faculteit waarvan hij kan verwachten dat ze het vak ten minste op hetzelfde niveau als hij moeten kunnen beoefenen (Jaspers p. 72). In principe is dit dus wat Mickey Rosa doet bij het uitkiezen van de studenten voor zijn blackjack-club. Hij positioneert zichzelf als mentor en als leider van de club. Zoals besproken in het college is voor de student de wil van de leider het lot. Als je dit doortrekt naar de film, zou je kunnen zeggen dat de nevenactiviteiten van de studenten in het casino hun lot is. Dat een professor zich als leider op moet stellen voor zijn studenten brengt het gevaar met zich mee dat deze zijn voorbeeldrol gaat misbruiken. Jaspers waarschuwt hier ook voor. Naar mijn mening is daar in dit geval sprake van. Mickey gebruikt de studenten uiteindelijk niet om hen meer vaardig te laten worden in de wiskunde, maar om geld mee te verdienen. De campusuniversiteit vormt een eigen wereldje en door de grote mate van academische vrijheid is de beschreven situatie mogelijk.
Aanwijzingen dat onderwijs en onderzoek samengaan op deze universiteit zijn niet te vinden, dus waarschijnlijk is hier geen sprake van.
De universaliteit kan men terugzien in de vorm van de universiteit (campus) en de locatie. De universiteit wordt zo als afzonderlijk geheel in de wereld neergezet.
Concluderend wil ik graag bepleiten dat, ondanks dat de Amerikaanse universiteit niet naar de Duitse idealen is opgericht, er wel degelijk invloeden van deze idealen terug te vinden zijn in de representatie van de Amerikaanse universiteit en de relatie tussen professor en student in 21.

Bronnen:
Jaspers, Karl. The idea of the university. Boston: Beacon Press, 1959: p. 37-79.

Wonder Boys. Reg. Curtis Hanson, 2000.
21. Reg. Robert Luketic, 2008.