Facebook disciplinering
Een Facebook identiteit is een andere dan iemands heuse identiteit. We proberen op Facebook ons van onze beste kan te laten zien, door leuke foto’s ten toon te stellen en schitterende verhalen te schrijven. Een virtuele representatie is tegenwoordig een belangrijk onderdeel van menig persoon. Het is vrijwel zover, dat als je geen online identiteit hebt, je buiten de boot valt – althans, volgens de mensen die er wel over beschikken. De virtuele identiteit creëren we zelf. We vormen onze pagina zo, dat het een bepaald beeld schept over wie we zijn, oftewel willen zijn. De webpagina representeert op deze wijze onze best mogelijke ‘ik’. Maar hoe bepaal je nu welke ‘ik’ de best mogelijke is? Wat is cool en wat niet? En bovendien, waarom hebben we zo een onstuitbare behoefte aan een virtuele representatie?
Mensen zijn geen perfecte wezens; elke individu heeft zijn makken. Echter, zoals men tegenwoordig wil doen lijken, zijn we zelf allemaal perfect. Het is tegenwoordig heel gemakkelijk een leuk beeld van jezelf te creëren. Op Facebook zul je niet schrijven over je eerste grijze haren of over je maandelijkse chagrijnige bui. Er wordt veeleer opgeschept met mooie foto’s en verhalen. Deze positieve façade worden echter door velen niet al zodanig erkent. Mensen ontwikkelen al snel een minderwaardigheidscomplex als ze zien dat een friend naar een feestje meer is geweest dan diegene zelf; friends worden benijd. Door middel van Facebook wordt men vierentwintig uur per dag bekeken door anderen. Als dit in het echte leven zou gebeuren, zouden we dit privacyschending noemen. Echter, in de virtuele wereld staan we ons mannetje door onszelf een ideale identiteit aan te meten. Zo hoeven we niet bang te zijn dat iemand ons negatief kan beoordelen.
Deze voortdurende symmetrische observatie van allen heeft iets weg van het panopticum van Bentham zoals Foucault dit als metafoor gebruikt voor zijn machtstheorie. Volgens Foucault zou er door de voortdurende mogelijkheid van observatie een bepaalde zelfregulering of zelfdisciplinering ontstaan. Omdat mensen in een panopticumgevangenis immer bekeken kunnen door de bewakers, zullen ze zich aan de regels houden. De gevangenen zullen echter nooit weten wanneer er naar ze gekeken wordt. Dit heeft tot gevolg dat het eigenlijk niet meer uitmaakt of de gevangen überhaupt ooit nog bekeken worden; zolang ze maar denken dat het mogelijk is. Door deze mogelijk observatie observeren de gevangenen als het ware zichzelf. Zij zijn zelf degene die de regulering toepassen; ze zijn het object van hun eigen onderwerping. Facebook zou ook zo gezien kunnen worden. Door de continue observatie van virtuele vrienden, voelt de Facebookgebruiker de drang zich van zijn beste kant te laten zien. Ze zouden immers niet over willen komen als een oninteressant iemand of een buitenbeentje.
Door Facebook en andere online netwerksites, zien we onszelf veeleer door de ogen van de ander, dan door onze eigen ogen. We spelen in op de trends, op wat er algemeen aangenomen wordt als ‘vet’. We passen onszelf voortdurend in het ideaalplaatje dat aan de huidige eisen voldoet. Gaat er iemand in je omgeving naar housefeestjes en heeft dat het kenmerk ‘cool’, dan ga je er ook heen. Je laat dan vooral foto’s van jezelf maken en kiest de beste eruit om op Facebook te zetten. Je hoort er nog steeds bij. De categorisering ‘cool’ of ‘vet’ zijn belangrijker dan een eigen voorkeur. Buiten de boot vallen is geen optie. Omdat we trachten onszelf vanuit iemand anders perspectief te bekijken, verliezen we een bepaalde autonomie. We doen dingen niet meer omdat we ze willen doen, maar omdat ze van ons verwacht worden. Dit lijkt bij Facebook het geval te zijn.
Omdat we in het echte leven niet altijd aan de verwachtingen kunnen voldoen die ons worden opgelegd, zoeken we onze toevlucht in de virtuele wereld. Waar het wel mogelijk is om cool te zijn! Facebook zou gezien kunnen worden als een soort compensatie; het vult onze onzekerheden op met gebakken lucht. Hebben we een lelijke neus, zetten we een foto online waar onze neus wel mooi lijkt! Het is ook niet makkelijk om imperfect te zijn in de gephotoshopte wereld.
In (vermoedelijke) navolging van Foucault: Netwerksites zijn de psychiatrie van tegenwoordig. Echter, de waanzinnigen van deze tijd zijn degenen die geen Facebook hebben. Rare mensen…
sverest, 
mickeypotthoff, 
khnilka and 16 others are discussing.
daya 1:25 am on October 16, 2010 Permalink | Log in to Reply
Eerlijk gezegd maakt het mij niet zoveel uit wat mijn facebookvrienden van mij denken. De meesten heb ik maar één keer in mijn leven ontmoet en die zal ik ook nooit meer zien, en de overigen zijn mijn ‘echte’ vrienden, die toch al weten hoe ik in het echt ben. Je hebt wel een goed punt, want ik heb sinds kort ook mijn ouders en broertje op facebook. Sindsdien check ik wel eerst wat ik op facebook zet en zeg en wat niet. Een ander soort van censoring, maar eentje die ik wel belangrijk vind.
lara 2:01 am on October 16, 2010 Permalink | Log in to Reply
Allerbeste Bob Ross,
wat fijn dat je tussen al die landschapjes door ons litwet clubje hebt gevonden. Zit je ook op facebook? Mijn lieve vrienden zeuren heel wat af op facebook, moet ik zeggen. Maar ik ben dan ook geen Bob Ross. Als jouw vrienden ook maar iets van jou weg hebben zeuren ze vast helemaal nooit.
Ik zou mijn facebook pagina wel met jouw ontroerende schilderijen willen vergelijken. Zoals jij een boompje hier, een blokhutje daar, een sparretje hier en een vogeltje daar neerzet, vul ik mijn facebook voornamelijk met video’s. Een kritische comedian hier (ken je bill hicks?), een muzikant daar, enz.
In all seriousness, je hebt het over privacyschending: wist je dat elke willekeurige vreemde al onze essays op deze site kan lezen? We hebben dan wel een username en wachtwoord maar alles op deze site is voor iedereen van buiten toegankelijk. We staan met voor-en achternaam ergens op deze site opgeslagen, en dat kan je niet veranderen. Dus als iemand ons googled leest hij zo deze correspondentie over onze schouder mee.
Dat gaat te ver, toch? Ik heb Jan Hein hierover gemaild, maar nog geen reactie ontvangen. Ben benieuwd hoe mijn medestudenten hierover denken.
Het is niet mijn bedoeling je hiermee af te schrikken, en jouw naam komt toch al 1,5 miljoen keer voor op google, heb ik tegen mijn principe in even gegoogled.
Je fan, Lara
floork 11:35 am on October 16, 2010 Permalink | Log in to Reply
Het was mij ook opgevallen dat iedereen dit blog kan lezen, wat ik niet had verwacht vanwege de benodigde aanmelding, maar ik ben er nog niet over uit of ik hier voor of tegen ben.
brittdebruyn 1:33 pm on October 16, 2010 Permalink | Log in to Reply
lara,
ik begrijp eigenlijk totaal neit waarom je dit een probleem vindt. We schrijven hier – als het goed is – essays. Uiteraard bevatten die – of dit zouden ze meoten doen- een eigen mening. Maar sinds wanneer is het erg dat andere mensen op de hoogte zijn van je mening. Ik sta achter wat ik op schrijf, dit is hoe ik naar dingen kijk. Ik voel me dan ook op geen enkele manier in mijn privacy geschonden. Immers, buiten mijn mening over een specifiek onderwerp, waarbij ik totaal in eigen handen heb wat ik eorver wil schrijven, wat ik wil dat andere mensen lezen – komen ze niks te weten over mij. Nu kun je zeggen, ja maar er staan ook persoonlijke dingen, over mijn karakter of bezigheden – zoals ik dit heb teruggevonden in enkele essays hier – nu, dit is dan totaal een eigen keuze geweest.
Tot slot, wanneer iemand jouw naam gaat googlen, en zo via sites komt zoals een facebook, en via deze weg foto’s vindt, info enz – dan is ook dit, totaal je eigen schuld. Want ben jij niet zelf degene die deze weg mogelijk heeft gemaakt.
Ik vind het dus totaal neit te ver gaan dat mensen zonder inlogcodes mijn mening over een bep. onderwerp kunnen lezen. Ik sta voor mijn mening, en dat mag iedereen lezen.
brittdebruyn 1:35 pm on October 16, 2010 Permalink | Log in to Reply
overigens, sorry voor typfouten.
lara 2:09 pm on October 16, 2010 Permalink | Log in to Reply
Hey Britt, ik heb het voor de duidelijkheid niet over facebook, alleen over deze site. Hoe kan gevonden worden op deze site mijn eigen keuze zijn, als posten op deze site een verplichting is om dit vak te halen? Er is wat dit betreft juist helemaal geen keus. Dat onze volledige namen hier ergens op een pagina opgeslagen zijn heb ik niet gedaan, maar Jan Hein. Als ik mijzelf wil profileren op het internet heb ik dat graag zelf in de hand, net zoals waarschijnlijk weinig mensen hun complete facebook profiel openbaar hebben maar dat alleen aan hun vrienden tonen. Het zou raar zijn als je er ineens achterkomt dat iedereen jouw complete profiel kan zien toch? Vooral mensen uit je verleden, die moeten je niet digitaal kunnen stalken. En voor mij is er geen verschil tussen facebook en deze site. Dat is gewoon een principe kwestie.
brittdebruyn 2:18 pm on October 16, 2010 Permalink | Log in to Reply
hoi Lara,
Ik begrijp wat je bedoelt. Het posten hierop is inderdaad geen eigen keuze, maar een verplichting. Het punt waarop ik doel – sorry overigens wanneer dit niet helemaal tot zijn recht kwam in mijn vorige post – is waarom het zo erg is dat mensen het lezen – als je dan terugverwijst naar de inhoud, dan is dit iets waar ik in van mening verschil. Dit zijn essays over specifieke onderwerpen – die weinig tot niets over jezelf zeggen, buiten een mening overdat specifieke onderwerp. Misschien is het daar waarin we van mening verschillen, ik wil juist dat ik gehoord wordt, gelezen, tegengesproken enz. Wanneer het in de digitale wereld is, kan dit de discussie vergroten en daarmee voor mij vergroten. Jij hebt je eigen mening, en daar sta je dnek ik ook achter – wat maakt het erg dat mensen je naam hierbij zien? Denk je echt dat dit zoveel schade kan opleveren?
Wanneer dit wel zo is, hoe zou je eht dan willen zien. Een naamverwijdering-> anonymus. Of, complete uitsluiting van ‘vreemde’webpaginabezoekers of hoe?
lara 3:29 pm on October 16, 2010 Permalink
Wat er gisteren gebeurd is is dat een triest persoon uit een ver verleden mij smste met ‘je laat sporen na op het internet’ en vervolgens wat over mijn essay zei. Dat noem ik digitaal stalken. Googlen is al een raar iets, laat staan als je dan ook nog de persoon ermee gaat lastigvallen. Maar nu ik je laatste bericht lees vind ik ook dat iedereen moet kunnen lezen wat ik schrijf, en die trieste lui die op het internet rondwaren gaan maar lekker googlend hun tijd verdoen.
Hoewel ik het toch raar blijf vinden dat deze ‘private group’ zoals Jan Hein hem noemt niet slechts voor de UvA toegankelijk is, en wie-weet voor eeuwig in de krochten van google zal voortleven. Maar dat is sowieso mijn dubbele gevoel naar internet toe.
brittdebruyn 4:45 pm on October 16, 2010 Permalink
Lara, dit is inderdaad echt erg vervelend. Maar zoals je zelf zegt, trieste lui. Ik begrijp je dubbele gevoel van het internet, alles en iedereen is traceerbaar – het punt is, dit is iets dat ik ook vaak tegen mezelf zeg, wanneer er mensen je echt willen lastigvallen, je echt willen vinden – dan kan dit altijd. En dit is niet alleen sinds het internet er is, wat het overigens wel makkelijker heeft gemaakt. Sommige mensen hebben nu eenmaal een vrij leeg leven en hebben niets beters te doen – het feit dat ze de moeite hebben genomen om eerst je werk te lezen, daarna je nummer op te zoeken, daarna je daadwerkelijk te smsen, pleit niet echt in hun voordeel van een stabiel persoon met een rijk leven.
Uiteindelijk lezen ze op deze pagina iets waar jij achter staat en daarmee voor staat. En je zou het nooit mogen toelaten, dat mensen je weerhouden in je mening. Je discrimineert niemand, kwetst niemand, etc – we zijn kritisch, en dat lijkt me juist een erg sterk iets.
Tot slot, dit is inderdaad geen ‘private group’, en uiteraard mag je dat neit fijn vinden en zelfs tegen zijn – dat is je goed recht – maar misschien als je er echt over nadenkt. heb je er minder problemen mee. Jij bent Lara, jij vindt bepaalde dingen en durft ze uit te spreken – screw them.
litwet 12:16 pm on October 17, 2010 Permalink | Log in to Reply
Beste Lara,
Sorry voor dit incident, ik vind dit echt heel erg vervelend. Je volledige naam zou alleen voor mij toegankelijk (vanwege de becijfering) en niet traceerbaar moeten zijn. Hij verschijnt ook nergens op de site. Blijkbaar op google wel. Ik ben aan het uitzoeken hoe dit komt, en zal het probleem verhelpen.
Groet,
JH
litwet 12:35 pm on October 17, 2010 Permalink | Log in to Reply
Hoi Lara,
Ik heb het probleem inmiddels achterhaald. Het probleem was dat jij bij jouw eerste opdracht zelf je naam en je studentnummer in je post hebt geplaatst. Dit is door google opgepakt, en ondanks dat ik deze info vrijwel meteen uit je post gewist hebt, ergens in een cache opgeslagen. De site zelf slaat je achternaam dus alleen in een ‘private database’ op – jouw achternaam overigens niet eens in je profiel – en maakt die ook niet aan de buitenwereld bekend. Het gaat dus gelukkig om een incidenteel en niet om een structureel probleem.
Blijf het erg vervelend vinden dat jij hier last mee gekregen hebt. In de toekomst zal ik van tevoren duidelijk maken dat het vermelden van je volledige naam en studentnummer in je essays niet nodig is, en – uit privacy overwegingen – zelfs onwenselijk kan zijn.
Groet,
JH
floork 11:29 am on October 16, 2010 Permalink | Log in to Reply
Hoi Rene. Interessante vergelijking van het panopticum met Facebook hoewel je volgens mij wel een beetje voorbij gaat aan het feit dat een panopticum alleen werkt als alles gezien kan worden, en op Facebook, zoals je wel aangeeft, worden alleen dingen gezien waarvan men wil dat deze gezien worden. Je zegt: “Een Facebook identiteit is een andere dan iemands heuse identiteit.” En dit zou dan zijn door de bepaalde keuzes van wat wel en niet wordt laten zien op een Facebook profiel, maar hier ben ik het niet helemaal mee eens. Misschien is een Facebook identiteit hierdoor een onvolledige identiteit maar een andere? En natuurlijk laten we ons op Facebook van onze beste kant zien, maar dat is niet inherent aan Facebook en internet, dat is inherent aan de mens. Hoe vaak heb jij het in je dagelijks leven over je eerste grijze haren en maandelijkse chagrijnige bui? We maken nou eenmaal liever foto’s op verjaardagen dan begrafenissen, we liegen onszelf (en anderen) gewoon graag voor. En wat is daar mis mee?
milan 11:31 am on October 16, 2010 Permalink | Log in to Reply
Hee Rene, helemaal waar! Alleen, is het niet zo dat facebook e.d. een sterkere vorm is van ‘je mooie kant laten zien’? Volgens mij doen we dit net zo goed in het ‘echte’ leven.
Anne van der Klift 1:56 pm on October 16, 2010 Permalink | Log in to Reply
Bij mij kwam direct dezelfde kritiek op als in bovenstaande reacties. Ja, Facebook profielen zijn een constructie van een representatie van jezelf. Hierdoor kun je bepalen wat anderen wel en niet van je zien. Maar dit doen wij ook in het dagelijks leven en misschien zelfs in sterkere mate. We zijn dit alleen veel meer gewend.
Natuurlijk heb ook ik mijn eigen pagina regelmatig geprobeerd door andermans ogen te bekijken. En ook ik moet lachen om de profielen van anderen waar de zorgvuldige constructie van af straalt. Alleen de mooiste foto’s (meestal zelfgemaakt en waarschijnlijk een keuze uit een serie van honderd foto’s) worden geplaatst, de stoerste verhalen geplaatst.
Maar ook kijk ik in mijn dagelijks leven soms naar mijn kleding of houding door andermans ogen en lach ik om mensen die zichzelf een duidelijk aangemeten uiterlijk/lachje/blik hebben gegeven. Het leven, identiteit, gedrag: het is allemaal een constructie. Zoals ik al zei: door de virtuele wereld, lijkt dit wellicht nieuw, vreemd en slecht, maar we hebben er elke dag irl mee te maken.
Ook met je vergelijking met Benthams panopticon ben ik het niet helemaal eens. Misschien wordt mijn profielpagina wel op dit moment door iemand bekeken. Maar dat maakt mijn gedrag NU niet anders, in tegenstelling tot de gevangenen in de panopticon. We worden niet voortdurend bekeken en passen niet voortdurend ons gedrag hier op aan. Veel sterker is dit wanneer we ons op een verjaardag of in een andere sociale omgeving bevinden. De sociale controle is hier voor mijn gevoel veel groter.
Rowan 12:32 pm on October 17, 2010 Permalink | Log in to Reply
Ik ben het helemaal met Anne eens. Alles wat je doet is in bepaalde mate een constructie, op Hyves, Facebook, in de werkgroep, op je sportvereniging enz. Je bent op een bepaalde mate, dan wel bewust of onbewust, bezig met jezelf profileren. In de werkgroep ben je een literatuurwetenschapper, op je sportvereniging ben je de turnster. Je hebt jezelf een bepaalde identiteit opgelegd, door middel van je kledingstijl, je houding en je manier van gedragen.
Ik sluit me aan bij het punt die Anne maakt over de panoptican in vergelijking met Facebook. Ik heb namelijk mijn pagina bijvoorbeeld afgeschermd voor buitenstaanders, alleen diegene die vrienden van mij zijn, kunnen mijn pagina bekijken. De vorm van controle en het gevoel van constant stand in de gaten te worden gehouden, heb ik dan ook totaal niet bij Facebook of Hyves. Maar zoals Anne ook opmerkte is de gevoel van sociale controle groter bij de werkgroep, je sportvereniging of andere sociale activiteiten. Het gevoel van deze controle is naar mijn mening in het dagelijkse leven groter dan in de virtuele wereld.
thomasvangrol 2:20 pm on October 16, 2010 Permalink | Log in to Reply
Hoi,
Ook ik ben het niet eens met de panopticonvergelijking. Mijn voornaamste reden is: je kan kiezen wie je vrienden zijn. Gevangenen kunnen niet kiezen wie hun bewaken. Je kan zelfs op Facebook precies instellen welke ‘lijst’ vrienden je status zien. Verder ben je natuurlijk helemaal niet verplicht om iets op Facebook te zetten. Ik zal een persoonlijk voorbeeld geven: Ik heb sommige familieleden van mij niet op Facebook toegevoegd als vriend, omdat ik niet wil dat ze mijn statussen zien. Ik beslis daarom zelf wie wat ziet en zal niet snel mijn gedrag aanpassen daaraan.
simonevs 8:42 pm on October 16, 2010 Permalink | Log in to Reply
Dreyfus, die zich in dergelijke zaken als het internet en de rol daarvan in ons leven heeft verdiept (en tot de conclusie komt dat ons leven nooit volledig kan worden overgenomen door het digitale, omdat wij lichamelijke aanwezigheid missen – hetgeen inherent en wezenbepalend is aan de mens), stelt dat ‘tweede levens’ op internet zoals Facebook slechts een verlengde van ons werkelijke zelf zijn. Facebook dient slechts als een verlengde van onze horizon. Hoe we onze digitale zelf portretteren is dan ook geheel onze eigen verantwoordelijk; het is niet zo dat Facebook met jou aan de haal gaat, maar JIJ met Facebook.
Het ‘beter voordoen dan je bent’ op Facebook is inderdaad een leuk te analyseren verschijnsel. Maar zoals Milan zegt, ook geen nieuw verschijnsel. Ik denk dat Facebook een logisch gevolg is van de zogenaamd ‘gespleten zelf’. Het idee van een uniforme, onveranderbare zelf bestaat al vrij lang niet meer. Het is zelfs oké om er openlijk voor uit te komen t.o.v je partner, vrienden, familie en studiegenoten dat je je anders gedraagt bij hen dan bij anderen. Dat je jezelf op Facebook dan weer een andere identiteit aanmeet, lijkt mij ook niet vreemd.
Hoewel ik niet hoop dat de Facebook een pluriforme maatschappij tegengaat, vraag ik me af of het controle-systeem à la de milde versie van een panopticon nu altijd zo slecht is: wie indruk wil maken op zijn facebookvrienden zal misschien proberen met leuke, eigenzinnige posts te komen. Of kritische posts. Of indrukwekkende gebeurtenissen. Dat mensen, omwille van de blik van een ander, het beste uit zichzelf willen halen, lijkt me niet per definite negatief.
Wanneer er vervolgens een discrepantie is tussen het ‘echte’ leven en het Facebook-leven van iemand.. Tsja. Misschien stimuleert dat vriend X (uit een ver verleden, ooit eenmaal ontmoet) om wel ‘cool’, ‘hip’ en gelukkig te worden in het echte leven.
Oke, dat is misschien wat overdreven. Maar wie weet schrijf ik straks op Facebook dat ik alle verhalen van Tjechov heb gelezen. Dat is niet zo, maar misschien denkt vriend X, hé, laat ik niet achter blijven; ik ga alle verhalen van Tjechov lezen.
Is het erg dat mensen zichzelf soms wat overstrekken, slechts om niet af te gaan bij anderen?
Jeroen 3:09 pm on October 18, 2010 Permalink | Log in to Reply
Naar mijn idee valt het met ‘het gevaar Facebook’ wel mee. Mensen zullen ook in face-to-face situaties altijd hun niet altijd even echte ‘beste’ kant willen laten zien. Dit betekent overigens niet dat ik vind dat je niet kritisch naar je eigen facebook-gedrag moet kijken of je kan onthouden van het gebruik ervan. Dat staat natuurlijk vrij.
Ilika Polderman 3:44 pm on October 18, 2010 Permalink | Log in to Reply
Ook ik denk net als Anne dat de vergelijking met het panopticum niet helemaal klopt. We kunnen zelf namelijk bepalen wat mensen op onze facebook pagina zien. En we kunnen ongewenste blikken buitensluiten. Mijn facebook pagina is alleen voor mijn vrienden zichtbaar. Ik kan dus als gevangene zelf bepalen wat de bewaker ziet.
Als ik het internet vergelijk met het panopticum denk ik eerder dat de gebruikers als bewakers gezien kunnen worden i.p.v. als gevangenen. Of dat er in ieder geval sprake is van een wisselwerking.
De gebruikers van het internet zijn voor het grootste gedeelte anoniem. Zo worden bijvoorbeeld politici steeds vaker lastig gevallen via twitter. De twitter accounts zijn aangemaakt om mensen te kunnen bedreigen, zonder zelf gevonden te kunnen worden. Dit zou je kunnen vergelijken met de bewakers van het panopticum. De gevangenen weten nooit wanneer een bewaker aanwezig is. De bewakers zijn anoniem en hebben macht. Zij kunnen gevangenen straffen. Het internet geeft de gebruiker de macht om een internet identiteit te maken, zodat de echte identiteit verborgen blijft.
De internetgebruiker kan door anderen bekeken worden via zijn facebook, hyves of twitter pagina, maar kan ook anderen bekijken. En juist doordat we zelf controle hebben over hoe we een profielpagina inrichten kunnen we dit gebruiken om anderen in de gaten te houden, zoals de bewaker de gevangenen. Maar gezien de gevangenen zelf kunnen bepalen wat er gezien kan worden, weet ik niet in hoeverre de rol van bewaker nog geldig is. Want wat voor rol heeft de bewaker in het panopticum als gevangenen zelf kunnen bepalen wat hij ziet?
myrthe 1:25 pm on October 21, 2010 Permalink | Log in to Reply
De waarde die je zelf hecht aan je facebookvrienden, feestjes van anderen en statussen heb je volledig zelf in de hand. Angst om buiten de boot te vallen heeft te maken met zelfvertrouwen, zoiets moet je niet willen halen uit een medium als Facebook. Echter leuke plaatjes, bezigheden van anderen kan wel een motivatie zijn om de computer eens uit te zetten en iets leuks te gaan doen. Je vergelijking van het Panopticum is interessant maar daar ligt de macht dus niet bij de gevangenen, zoals llika al duidelijk aangeeft. Een wezenlijk verschil lijkt mij.
Facebook kent gevaren, zoals mijn (zeer leuke) bijgesloten link al aangeeft. http://www.youtube.com/watch?v=QPty-ZLbJt0
Ilika Polderman 11:38 am on October 26, 2010 Permalink | Log in to Reply
Leuke link,
Wat ik interessant vind is dat ik er nooit zo over heb nagedacht dat facebook zelfs invloed zou kunnen hebben op het milieu.
Internet heeft meer invled op het daglijkse leven dan dat we denken. (of ik in ieder geval dacht)
Ik vind dit ook van toepassing op de blog “You ‘like’ this?” van khnilka. Dus ik hoop dat je het niet erg vind dat ik je link zelf gebruik en hem ook plaats bij zijn blog. (met jouw naam erbij natuurlijk.)
Daphne Boutens 2:11 pm on October 26, 2010 Permalink | Log in to Reply
Ik moet bij dit essay gelijk denken aan Twitter in plaats van Facebook. Misschien omdat ik dit ook meer heb gebruikt. In het begin had ik slechts 3 followers, medestudenten media en cultuur. Maar toen werd het populairder en zat zelfs mijn halve familie te twitteren. Dit beperkte mij natuurlijk in wat ik wel en niet de wereld in tweette. Maar hier ben je je nog van bewust.
Het erge vind ik -en dat is waar ik dat gedeelte over het panopticum nu wel ervaar- dat er mensen zijn buiten twitter die bij jou afgeschermde tweets kunnen komen. Ik werkte bij een groot bedrijf waar constant gecheckt werd wat er op het internet over hen geschreven werd. Ze hebben toen een licht negatieve tweet van mij over dat bedrijf gevonden, waardoor de bom was losgebarsten. Ik voelde me zo dom toen. Maar ik was ook boos. Ik heb gelijk mijn twitter account verwijderd. Immers, alles zou bij werkgevers en dergelijke terecht kunnen komen. Op die manier heeft de mogelijkheid dat iemand je in de gaten houdt bij mij zeker voor een aanpassing in gedrag gezorgd. Of eigenlijk, de totale uitwissing van mijzelf op twitter.
nikkidekker 5:31 pm on October 26, 2010 Permalink | Log in to Reply
Het is wat laat, maar ik wil er toch nog op reageren omdat Facebook mijn lievelingshobby is. Deze eerste reactie is puur naar aanleiding van jouw stuk, rene, daarna zal ik eens kijken of ik nog wat aan de discussie toe kan voegen. Maar een eerste reactie leek me op zijn plek:
Ten eerste: leuk om te zien dat ik niet de enige ben die bij Foucault’s panopticum gevangenis direct aan Facebook moest denken. Ze hebben wel heel veel met elkaar gemeen, en ik denk zeker dat Facebook behoorlijk zelfbewust maakt.
Over het gevolg van dit zelfbewustzijn verschillen wij echter sterk van meningen. De dingen die jij beschrijft (je leuker voordoen dan je je voelt, naar feestjes gaan en foto’s ervan online zetten) heb ik helemaal nooit zo ervaren, en ik denk dan ook dat jouw concluderende “Facebook zou gezien kunnen worden als een soort compensatie; het vult onze onzekerheden op met gebakken lucht.” dan ook een subjectieve weergave is van de werkelijkheid, en niet zozeer te maken heeft met het medium zelf.
Uit eigen ervaring: ik schrijf vaker op wat er niet goed gaat. Uit de laatste paar statussen valt het volgende zelfbeeld te construeren: ik kan geen prioriteiten stellen, ik zeur over het lawaai van de buren, op zaterdagavond zit ik in de UB te studeren, ik heb zonder reden mijn ex-vriend van Facebook verwijderd en mijn Engels is voldoende. Niet echt een rooskleurig beeld van een interessant iemand. Niet overtuigd? Vorig jaar rond deze tijd heb ik een week lang elke nacht rond 3/4 uur foto’s en filmpjes uit zeedierendocumentaires op Facebook gepost, waarop mijn vrienden zeiden: ‘Waarom ben je niet met ons naar de kroeg gegaan?’
Ik heb nog steeds 247 ‘vrienden’ en ben nog steeds heel ‘cool’. (Misschien niet echt interessant, maar wel een oppositioneel subjectieve beleving van Facebook.)
Ter zake: wat ik eigenlijk nog uit dit artikel wilde lichten, is “Door middel van Facebook wordt men vierentwintig uur per dag bekeken door anderen. Als dit in het echte leven zou gebeuren, zouden we dit privacyschending noemen.”
De privacydiscussie rondom Facebook heeft mij altijd zeer gefascineerd, en herinnert me aan een interview met Moby dat ik jaren geleden, toen zijn album Hotel uitkwam, ergens las. Ik heb geprobeerd het terug te vinden, maar tot nog toe geen succes. Wat hij zei kwam neer op: privacy is een heel interessant concept. Waarom hebben we behoefte aan privacy? Als je door de gangen van een hotel loopt, zijn alle kamerdeuren dicht. Waarom? Is het zo persoonlijk wat daar binnen gebeurt? Er is maar een heel gelimiteerd aantal opties: slapen, seks hebben, televisie kijken, een boek lezen, douchen – wat zou je nog meer ‘s avonds doen in een hotelkamer?
Het is hierom dat ik ook nooit heb begrepen dat mensen zich druk maken om privacy – en zeker wat betreft Facebook en de vrienden die je daar hebt. Dat bedrijven informatie in kunnen kopen, dat de regering veel dingen van je weet – dat zou ik als bezwaarlijk zien, en ik wil ook zeker niet zeggen ‘Je hebt toch niets te verbergen?’, maar als het om je vrienden gaat, en jij zelf bepaalt wat je online zet… Dan heb je toch niets te verbergen?
FlorisPieterse 8:13 pm on November 4, 2010 Permalink | Log in to Reply
Hoi Nikki,
Oud topic, maar ik vond je reactie te interessant om niet op te reageren. In de discussie rond privacy val ik meestal ook aan de kant van “waarom zo’n drama als je toch niets te verbergen hebt?” maar ik zou in dit geval even advocaat van de (spreekwoordelijke) duivel willen spelen en de andere kant van de discussie verdedigen.
Alhoewel ik het niet graag toegeef is er in het geval van facebook weldegelijk een goede reden voor zorgen omdat alhoewel je zelf bepaalde informatie kan verbergen voor mensen die niet bevriend met je zijn, kunnen de goede mensen bij het facebook-hoofdkwartier weldegelijk al je informatie bekijken en er is reden om aan te nemen dat zij ook iets kunnen doen met die informatie. Ze zouden het bijvoorbeeld kunnen doorverkopen aan bedrijven die marktonderzoek doen en als dat het geval is heb jij er weinig over te zeggen aangezien alle informatie die jij op facebook zet, hoe persoonlijk ook, officieel tot facebook toebehoort.
Het belangrijke hier is niet of de facebook-mensen daadwerkelijk de informatie die mensen op de site zetten misbruiken, het belangrijke is dat ze het zouden kunnen doen en dit is waar het panopticum terug in beeld komt. De meeste facebookers zijn zich helemaal niet bewust van de eigenlijke macht die ze Mark Zuckerberg en zijn kornuiten geven dus ze blijven gewoon maar doorgaan. Bekeken vanuit dit perspectief is het panopticum bijna het tegenovergestelde van Facebook omdat Facebook juist door blijft bestaan door zijn leden een vals gevoel van veiligheid te geven in plaats van ze op hun tenen te houden.
khnilka 11:26 pm on November 4, 2010 Permalink | Log in to Reply
De informatie op Facebook wordt toch al doorgegeven/doorverkocht aan derden?
mickeypotthoff 2:33 pm on November 5, 2010 Permalink | Log in to Reply
Het vergelijken van Facebook met Bentham´s panopticon gaat mij persoonlijk wat te ver. In de contructie van het panopticon heeft degene binnen de gevangenismuren geen enkele controle over wat er gebeurt en wanneer hij of zij wordt bekeken terwijl dit bij facebook wel het geval is. een profiel kan zo afgeschermd worden dat niemand die je als gebruiker niet accepteert jouw informatie kan zien. Als
sverest 9:18 pm on November 5, 2010 Permalink
Inderdaad. Ik zou eerder willen stellen dat er in het ‘echte’ leven meer sprake is van Bentham’s panopticon. In sociaal verkeer letten wij volgens mij – onbewust – veel meer op hoe wij ons gedragen, onszelf neerzetten, hoe we tot de ander overkomen. We zijn er als individu van bewust dat elke medeburger op je KAN letten – net zoals in het panopticon. We zijn in wezen een gevangene in ons eigen leven…