Een vijf-stappenplan tot het zijn van een ‘Black Intellectual’
Volgens Foucault zijn er een oneindig aantal discoursen mogelijk in de wereld. Hij verbaast zich erover dat niet alles wordt gezegd en dat er dus geen oneindig aantal discoursen zijn. Toch legt hij ook aan een discours een beperking op: er moet een machtsstructuur zijn, waarin een discours kan functioneren; ‘discourse is the power which is to be seized’ (Foucault 53). Daardoor is er eigenlijk al geen oneindig aantal discoursen mogelijk in de wereld. Er zijn oneindig veel variaties mogelijk, maar slechts enkelen kunnen werkelijkheid worden. Dat komt, doordat er maar een bepaald aantal machtstructuren mogelijk zijn in de wereld, het zijn er veel en ontelbaar, maar ze zijn eindig. Voor het gemak wil ik er hier ook even vanuit gaan dat er oneindig veel discoursen zijn.
Cornel West heeft het over de ‘black intellectual.’ In zijn essay The Dilemma of the Black intellectual wil hij voornamelijk zeggen dat de Afro-Amerikaanse intellectueel tussen twee discoursen staat. In de overlapping van beide discoursen moet hij/zij een weg vinden. Iedereen kan een ‘black intellectual’ zijn, als je je maar bevindt tussen meerdere discoursen. Deze overlapping, het vinden van je eigen weg hierin, zorgt voor het ontstaan van een nieuw discours: die van de ‘black intellectual.’ Niet langer staat de ‘black intellectual’ op de overlapping, nee, hij heeft nu zijn eigen discours. Een groot gewin, want dit betekent dat hij macht kan uitoefenen op anderen.
Bij Michel de Certeau zien we in dat we praktisch moeten zijn. We moeten niet de theorie volgen (discours), maar met een mengsel van intuïtie en methode kunnen we een ‘know-how’ worden, een intellectueel. Ook de praktijk, waar de ‘know-how’ in staat, is de overlapping tussen meerdere discoursen. De overlapping is het niet-discursieve.
Wat hebben we nu? Niet iedereen kan blijkbaar intellectueel worden volgens Cornel West, of ‘know-how’ volgens de Certeau. Maar schijn bedriegt, want eigenlijk staan we allemaal in vele overlappingen van discoursen. Niemand staat in één discours alleen. Wij hebben allemaal de mogelijkheid ‘black intellectuals’ te zijn, die ook nog een kans hebben om een ‘know-how’ te worden. Wat moeten wij doen om ons eigen discours te krijgen? Het antwoord ligt bij Foucault: we moeten een machtstructuur creëren. Hoe doen we dat dan?
Volgens Gramsci is een organische intellectueel een persoon die het onzichtbare zichtbaar maakt. Dit kunnen we allemaal zijn, omdat we allemaal op de overlapping staan. Iedereen ziet wel dingen die voor anderen onzichtbaar zijn, je moet alleen uitvinden wát dat precies is. Juist doordat iedereen een aparte en originele mix is van verschillende discoursen, krijgt iedereen hier de kans voor. Na deze, toch wel moeilijke, stap, komt de belangrijke stap voor een machtstructuur: plaats jezelf in de traditie van belangrijke voorgangers. Dit is eigenlijk de stap van de macht grijpen. Door jezelf een ‘genealogie,’ een stamboom, te geven, zorg je ervoor dat je als belangrijk wordt gezien. Dat je wordt gewaardeerd. Daarna kan je de grenzen van je traditie beschermen, om jezelf meer macht te geven. Vanaf het moment dat iemand zich legitimeert met zijn traditie, is deze volgens Gramsci een traditionele intellectueel.
Door het onzichtbare zichtbaar te maken en een traditionele intellectueel te worden, in plaats van een rebel, is er een eigen discours geschapen. De ‘black intellectual’ is geboren. De praktijk, de overlapping, is een nieuw discours geworden. De ‘know-how’ heeft zijn methode en intuïtie gebruikt om het onzichtbare zichtbaar te maken.
Waar laat ons dit? Uiteindelijk zijn we weer terug bij het begin. Er zijn nog steeds ontelbaar veel discoursen, alleen nu één meer, die van de ‘black intellectual.’ Iedereen staat nog steeds op een overlapping, waaruit ze proberen weer meer discoursen te maken, waar ze proberen de macht te grijpen en intellectueel te worden. Uiteindelijk is het steeds hetzelfde cirkeltje dat herhaalt wordt, en nooit zal er een oplossing komen. Waar de één aan macht wint, verliest de ander aan macht.
Checklist:
*In een overlapping tussen discoursen staan.
*Het onzichtbare vinden.
*Door middel van methode en intuïtie het onzichtbare zichtbaar maken.
*Jezelf legitimeren doormiddel van een traditie-stamboom
Gefeliciteerd, je hebt nu macht en bent een ‘black intellectual!’
*De grenzen verdedigen van het discours en de traditie zodat niemand de macht van je afneemt.
Bronnen:
De Certeau, Michel. The Art of Theory.
Foucault, Michel. The Order of Discourse.
Gramsci, Antonio. The Intellectuals.
West, Cornel. The Dilemma of the Black intellectual.
AudreyMussoni 5:23 pm on November 4, 2010 Permalink | Log in to Reply
Hoi Thomas.
Je zegt dat iedereen eigenlijk in staat is een ‘black intellectual’ te zijn. Maar is dat wel zo? Ik ben het met je eens dat iedereen zich tussen verschillende discoursen bevind. Maar die zijn niet allemaal altijd zo moeilijk te combineren als die van de afro-amerikaanse gemeenschap en de intellectuele gemeenschap.
En op het einde zeg je dat uiteindelijk steeds hetzelfde cirkeltje herhaald wordt: “en nooit zal er een oplossing komen. Waar de één aan macht win, verliest de ander aan macht.” Maar ik denk niet echt dat het een cirkelbeweging is. Dat er bij een willekeurige groep wat macht af gaat en bij de andere er wat bij komt. Er is altijd een bepaald dominant discours, en hoe meer discoursen er bij komen hoe minder de macht van dat dominante discours wordt (en niet van de kleinere discoursen denk ik). Ik geloof dat macht zich dan fragmenteert, dat het zich verspreid over meerdere discoursen, in plaats van dat het weer terugkomt bij dezelfde groep.
jorisbrakkee 11:26 am on November 5, 2010 Permalink | Log in to Reply
Hoi Thomas, ik ben het voor het grootste gedeelte met je eens, alleen denk ik dat je niet meer een ‘black intellectual’ bent als je je eigen discours hebt geclaimd. Volgens mij kun je alleen een ‘black intellectual’ zijn als je je op die scheidslijn bevindt, tussen twee discoursen in. Volgens mij is het idee meer dat je je moet realiseren dat je je op dat koord bevindt en daarnaar gaan handelen. Proberen vanuit jouw specifieke zichtspunt tot nieuwe oplossingen te komen.
thomasvangrol 4:47 pm on November 5, 2010 Permalink | Log in to Reply
Bedankt voor jullie reacties,
Audrey, ik ben het met je eens dat het afro-amerikaanse discourse en het intellectuele discourse moeilijk te combineren zijn, ze hebben een kleiner overlappingsvlak dan anderen. Dit zorgt ervoor dat er minder ruimte is om het onzichtbare te vinden in de overlapping. Aan de andere kant denk ik dat er daardoor heel veel ruimte is om, als je het eenmaal gevonden hebt, ook echt een ‘black intellectual’ te zijn en je eigen discourse te hebben. Oftewel: je kan een discourse creëren dat van beide kanten veel aanhang krijgt, door het juiste zichtbaar te maken. Wat dit juiste is, weet ik ook niet, maar het moet mogelijk zijn. Dat is mijn hoop.
Mijn reactie op je tweede deel is dat mensen graag bij een gemeenschap willen horen. Daarom denk ik dat als er meer discoursen komen, ook de kleinere discoursen aan macht verliezen, en niet vooral de grotere en dominantere discoursen. In ieder geval wil ik nu zeggen dat ik niet geloof dat er uiteindelijk vele discoursen zijn die evenveel macht hebben, maar dat er nog steeds grote en kleine discoursen zijn, omdat veel mensen bij een groep willen horen.
Joris, volgens mij heb je een andere definitie van ‘Black Intellectual’ uit de tekst gehaald dan ik. Ik las inderdaad de definitie van ‘iemand die tussen twee discoursen in staat en daarna zijn eigen discourse heeft ontwikkeld.’ Jij benoemt met de term het stadium daarvoor. In principe zou je ‘Black Intellectual’ ook met een andere term met dezelfde definitie kunnen vervangen, maar ik had begrepen uit de tekst van West dat hij het zo gebruikte, om iemand aan te duiden die zijn eigen discourse heeft gemaakt. Daarom heb ik voor de term gekozen.