The distinction no longer refers essentially to the traditional binominal sets of ‘theory’ and ‘practice’, specified by a further distinction between ‘speculation’ aimed at deciphering the book of the cosmos and concrete ‘applications’; rather the distinction concerns two different operations, the one discursive (in and through language) and the other without discourse.
Certeau, blz 65
Updates from brittdebruyn RSS Toggle Comment Threads | Keyboard Shortcuts
-
brittdebruyn
-
brittdebruyn
The distinction no longer refers essentially to the traditional binominal sets of ‘theory’ and ‘practice’, specified by a further distinction between ‘speculation’ aimed at deciphering the book of the cosmos and concrete ‘applications’; rather the distinction concerns two different operations, the one discursive (in and through language) and the other without discourse.
Citation -
brittdebruyn
Indeed it happens that many intellectuals think that they are the State, a belief which, given the magnitude of the category, occasionally has important consequenses and leads to unpleasant complications for the fundamental economic group which really is the State.
Citation -
brittdebruyn
Het ‘Wereld’ uit Wereldliteratuur
Het is nog geen jaar geleden dat ik me bevond in het collegelokaal waar verschillende docenten en specialisten van her en der naar Amsterdam waren gereisd, om ons literatuurwetenschapleerlingen een kort inzicht te geven van bepaalde, grensoverschrijdende literaire werken. Vaker dan eens begonnen de docenten met een geschiedenisoverzicht van het land waar het desbetreffende boek, of de desbetreffende schrijver van het boek, vandaan kwam. Uiteindelijk keken we naar de verschillen tussen zo’n werk van ’over de grens’ en van ‘binnen onze grens’. Dit bleek vaak neer te komen op onze westerse invalshoek en hoe wij met deze blik het werk bekeken. Het vak dat werd gegeven schuilde zich onder de naam Literaire Werelden, waarin het de bedoeling was te kijken naar de zogenaamde Wereldliteratuur. Inderdaad, dit was de bedoeling, want alleen al de manier waarop we deze zogenaamde Wereldliteratuur behandelde, had meer met de bijbehorende culturen van werken te maken, dan met het literaire werk an sich.
Dezelfde benadering vinden we terug bij zowel Goethe als Spivak. Zij spreken over de Wereldliteratuur en hoe deze, idealistisch gezien, zou moeten lijden tot begrip van ‘vreemde’ culturen. De Wereldliteratuur staat hiermee in dienst van de cultuur, aangezien het een middel is om deze vreemde culturen beter te leren kennen. Sterker nog, beiden filosofen pleiten niet alleen voor meer begrip van de culturen, er wordt zelfs gepleit dat wanneer we dit begrip tot ons hebben genomen, ons dit tot vrede kan brengen. Correctie; Wereldvrede. Net als bij het eerder aangehaalde vak Literaire Werelden, hebben we het bij Goethe en Spivak niet meer over Wereldliteratuur, maar over Wereldcultuur. De literatuur is immers tot middel gereduceerd en het centrale punt rust op de cultuur.
Uiteraard, literatuur behoort tot een bepaalde hoedanigheid wel toe aan cultuur. Immers, literatuur is een gedeelte van een cultuur. Zij staat in een bepaalde relatie tot de cultuur waarin zij zich begeeft. In deze relatie bevestigd zij haar cultuur, bekritiseerd zij haar, gebruikt zij haar, weerlegt zij haar, enz. Literatuur is een uitdrukking van de cultuur waaruit zij afkomstig is, zoals bij elke vorm van kunst. We moeten literatuur zien als een doorkijkluik, waardoor je bepaalde delen van de cultuur kan zien. In die zin is literatuur een vorm van uitdrukking van cultuur. Echter, literatuur is meer dan dat, zij drukt ook zelf cultuur uit, zij creëert cultuur, helpt bij het creëren van de cultuur en is zelf onderdeel van die cultuur. Het is hierdoor dat er wel een directe relatie tussen literatuur en cultuur is. Maar, wanneer we literatuur puur als middel zien, ontstaat er daadwerkelijk wel gevaar. De lezer kan namelijk het werk met een bepaalde intentie gaan lezen en interpreteren, waardoor misschien andere aspecten die zich in het werk voordoen over het hoofd worden gezien. Daarnaast speelt er nog een gevaar. Wanneer je bij voorbaat een literair werk als middel tot het begrijpen van een vreemde cultuur ziet, vergeet je dat een literair werk niet perse zijn cultuur weerspiegelt. Een voorbeeld hiervan is het werk van Haruki Murakami. Veel westerlingen halen uit Murakami’s werk allerlei Japanse elementen, terwijl juist zijn Japanse lezers en collega’s vinden dat hij de westerse schrijfstijl tot zich heeft genomen en hem vaak bekritiseren op zijn vele gebruik van Amerikaanse cultuur elementen. Wanneer we dus simpelweg Murakami’s werk zouden lezen om alleen inzicht te krijgen in de Japanse cultuur, zou dit tot verassing kunnen lijden. We krijgen wel inzicht in Murakami’s eigen cultuur – die van zichzelf als individu -, maar niet noodzakelijk die van Japan. Wat ik niet bedoel te zeggen is dat literatuur niet gebruikt kan worden om inzichten te verkrijgen in andere culturen (voor bepaalde onderzoeken is dit juist erg vruchtbaar en verrijkend), maar dat we deze houding niet zouden moeten aannemen binnen de literatuurwetenschap op de universiteit.
Het zou op de universiteit niet zo moeten zijn dat er een apart vak is waar Wereldliteratuur naar wordt gebonjourd, maar het zou over de gehele opleiding literatuurwetenschap juist verspreid moeten worden. Het kan wel zo zijn dat er bepaalde vreemde werken verschillende methodes vragen om geanalyseerd te worden (hiervoor kan er bepaalde kennis van die cultuur nodig zijn), maar Wereldliteratuur moet op een universiteit zich in dezelfde ruimte begeven als de westerse literatuur. Misschien komt alleen zo het ‘Wereld’ uit Wereldliteratuur wel ooit te vervallen.
-
brittdebruyn
What I am proposing is not a politicization of the discipline. We are in politics. I am proposing an attempt to depoliticize in order to move away from a politics of hostility, fear and half solutions.
Citation -
brittdebruyn
The people want to be led, that is (as demagogues say), they want to be duped. But they want be to be led not by the scholars of the faculties (whose wisdom is too high for them), but by the businessmen of the faculties – Clergymen, legal officials, and doctors – Who understand a botched job (savoir faire) and have the people’s confidence.
Kant, The Conflict of the Faculties blz. 51 -
brittdebruyn
De dynamiek van het universiteitsideaal
Zowel Jaspers als Heidegger geven in hun artikelen hun visie van het ideaal van de universiteit. Heidegger maakt zelfs een driestappenplan om deze visie tot uitwerking te kunnen brengen. In zijn eerste stap, de zogenaamde Selbst-Verwaltung, stelt Heidegger dat de universiteit autonoom moet zijn, zichzelf moet kunnen regeren en inrichten. Volgens Jaspers’ visie moet er een ideaal achter de universiteit als institutie zijn. Wanneer dit niet het geval is, is deze voor hem waardeloos.
-
simonevs
Ik ben het grotendeels met je eens, maar ik kan mij niet voorstellen dat – vooral – Heidegger zich niet bewust was van het politieke klimaat toen hij zijn ideaal beschreef. Zijn hele essay is toch doordrenkt met de machthebbers van die tijd? Ik denk niet dat Heidegger en Jaspers pleiten dat er een universeel ideaal is, maar zij zouden er graag een invoeren. Hun essays lees ik niet zozeer als descriptief, maar eerder normatief.
Contextueel gezien is dat niet gek, net als het niet gek is dat wij anno 2010 stellen dat idealiter elke universiteit zijn eigen context-afhankelijke ideaal schept. We geloven tegenwoordig ten slotte heilig in pluriformiteit.Neemt niet weg dat het politieke en financiële klimaat invloed hebben op de werkwijze van de universiteit. Je kunt je echter afvragen: wanneer er een universeel ideaal zou bestaan zoals dat van Heidegger, namelijk dat elke wetenschap zich moet baseren op de filosofie – haar bakermat -, zou de geesteswetenschap dan nog in de moeilijke positie zijn waarin zij nu verkeert? En wanneer de geesteswetenschap/filosofie inderdaad zulk een belangrijke positie had verworven, was het huidige klimaat dan wel geweest zoals die nu is?
De vraag die daarop volgt is dan natuurlijk of het überhaupt mogelijk is om dergelijke idealen van bovenaf op te leggen. Tsja..-
brittdebruyn
Simone,
ik bedoelde niet te zeggen dat zij niet zo zeer bewust waren van het politieke klimaat waarin zij leefden, maar wat ik duidelijk wil maken is dat het concept van Universeel niet mogelijk is, niet alleen in onze tijd, aangezien het ideaal wordt bepaald door de financiele en politieke macht. Het is dus veranderlijk en expliciet verbonden aan zijn context – en daarom sluit dat het Universele ervan uit. Ze waren dus wel bewust van het politieke klimaat, maar hun theorieen nemen de veranderlijkheid niet met zich mee.
Wat betreft je opmerking over pluriformiteit; kun je toelichten wat je hiermee bedoelt? Bedoel je hiermee een ideaal dat meerduidig is, of meerdere idealen die van elkaar compleet kunnen verschillen? Wat ik bedoel is het tweede, met meerdere idealen elk verschillend, waarbij een ideaal niet perse meerduidig kan zijn, maar constant kan veranderen in een compleet ander ideaal.
-
daneshvar
Als er zoiets zou bestaan als een universeel ideaal, dat ervoor zou zorgen dat de geesteswetenschappen een dominante rol zouden spelen, zou dat volgens mij niet in het voordeel van de wetenschappen zijn. Juist omdat de geesteswetenschappen zich in een “moeilijke” positie bevinden, zijn zij genoodzaakt na te denken over hun eigen studie(objecten) en over die van de andere wetenschappen. Ik geloof echter wel dat het ideaal van Heidegger, het maken van eigen keuzes een noodzaak is voor alle wetenschappen. Maar in de huidige structuur waar de universiteiten nu zich in bevinden, zou een dominante rol voor één soort wetenschap nooit nuttig zijn, ook al is dat de geesteswetenschappen. Het verdedigen van zijn bestaansrecht geeft de geesteswetenschappen de mogelijk om op zichzelf te reflecteren en zo (misschien) zichzelf te ontstijgen.
-
brittdebruyn
[11:09:08 PM] brittdebruyn: Je zegt dat wanneer de geesteswetenschappen een dominante rol zouden spelen, dit niet in het voordeel van de wetenschappen zijn en dat door onze moeilijke positie er sprake is van zelfreflectie en reflectie van andere wetenschappen. Ik denk echter niet dat dit alleen komt door onze zogenaamde moeilijke positie, sterker nog, ik denk zelfs dat dit niet de hoofdreden is. Het nadenken over onze eigen studie(objecten) en over die van andere wetenschappen ligt volgens mij in onze basis, dit zit in ons systeem en keert steeds opnieuw terug. Ook al zou literatuurwetenschap een dominante rol krijgen, dit betekent niet dat we ons complete ‘werkwijze’ zouden loslaten. Echter, bestaat ons vakgebied niet o.a. uit het lezen van werken van grote filosofen om zo meer inzicht(en) te verkrijgen? En zelfs wanneer we verder terug gaan, in de tijd dat filosofen zelfs een hoofdrol speelden in de samenleving – zij stopten ook niet met (zelf)reflectie.
-
daneshvar
Britt, je hebt gelijk wanneer je zegt dat zelfreflectie (en de onzekerheid van onze studieobjecten) in de basis van onze studie liggen. Echter staat dit niet voor mij vast en is het niet onafhankelijk van de positie waar de geesteswetenschappen zich momenteel in bevinden. Volgens is één van de hoofdoorzaken hiervan het feit dat we onze bestaansrecht constant lijken te moeten verdedigen als we de dialoog aangaan met de natuurwetenschappen. Wij (geesteswetenschappen) creëren onze begrippen en concepten naar mijn idee altijd in een conflictsituatie. Wanneer de geesteswetenschappen (zoals ten tijde van bijvoorbeeld Socrates) de overhand zouden krijgen, zullen wij (als de machthebbers) niet toelaten dat andere vormen van wetenschap deze macht van ons afpakken. Dit is logisch aangezien elke machthebber alles eraan doet om zijn macht te behouden. Hierdoor zouden we genoodzaakt zijn om onze bevindingen, net als vele vormen van de natuurwetenschap, te presenteren als Waarheden en dit zal onze zelfreflectie benadelen, aangezien er altijd een vorm van twijfel bij zelfreflectie aanwezig moet zijn. Jouw voorbeeld van de oude filosofen benadrukt dit. Volgens mij zijn we pas met Nietzsche begonnen met echte zelfreflectie. Dit gebeurde wanneer hij zich afvroeg waarom filosofen altijd opzoek zijn naar de waarheid en waarom waarheid meer waarde zou hebben dan onwaarheid. Nietzsche heeft met zijn werk de basis premissen van de filosofie in twijfel gebracht. Wanneer wij niet meer onze bestaansrecht constant onder de loep nemen, zijn we niet meer in staat om op zelfreflectie en zelftwijfel voort te bouwen.
-
-
-
-
rene
Volgens mij proberen Heidegger en Weber beide een goede consensus te vinden tussen institutie en ideaal. Ze zijn zich er zeker van bewust dat de universiteit voor een groot deel een institutie is, maar ze zouden graag zien dat het ideaal niet uit het oog verloren wordt.
Ik denk dat je gelijk hebt als je zegt dat het universiteitsideaal onderhevig is aan economie en politiek. Dit is nooit anders geweest. Maar nogmaals, Heidegger en Jaspers willen ons op het hart drukken dat we het ideaal niet laten sterven. Wat wat mij betreft een nobel streven is.
Het rechtse kabinet wat ons is toegekomen zal niet weinig of geen invloed hebben op het universiteitsideaal. Van een onderlinge concurrentie binnen de wetenschappen lijkt mij ook geen sprake, aangezien er niet zal worden bezuinigd op onderwijs en wetenschap. Kunstopleidingen daarentegen zullen lijden aan een geldtekort, waarschijnlijk. Maar Kunst heeft binnen het ideaal niet van doen.
Jammers dat er veel argumentatie mist. Conclusies worden in je stuk naar mijn idee te snel getrokken.
Groetjes! -
brittdebruyn
Beste Rene,
je ziet het verkeerd denk ik. Ideaal is niet alleen onderhevig aan de institutie, maar het is een gevolg van de institutie en ontstaat en wordt bepaald door de institutie, zoals ik in mijn essay heb geschreven. Het is dus niet iets vaststaand. Dit betekent dus wanneer een institutie verandert, een ideaal mee verandert. De instituties zijn onderhevig aan de politiek, dus een politieke verandering heeft direct invloed op het ideaal. Je zegt dat ons huidige rechtse kabinet weinig tot geen invloed zal hebben, maar zoals aangegeven, ben ik het totaal niet met je eens. Het rechtse kabinet zal zorgen voor vele veranderingen, niet alleen op economisch vlak maar ook bijvoorbeeld op het beeld dat er heerst van de student. Het beeld van de student heb ik ook besproken in mijn essay.
Daarnaast zeg je dat er van onderlinge concurrentie binnen de wetenschappen geen sprake is, maar dat lijkt me echt een geidealiseerd beeld. Denk bijvoorbeeld aan de Sokal-affaire, en dat is nog maar een klein voorbeeldje uit de sloot van voorbeelden die ik zou kunnen geven. De concurrentie is dus zeker aanwezig. Overigens wordt er wel bezuinigd op onderwijs, zo vervalt de studiefinanciering voor masterstudenten, wordt het collegegeld met 3000 euro verhoogd (minimaal 4700 euro) + treedt er een ov-verval op wanneer studenten een jaar uitloop hebben. Dus bezuinigingsplannen zijn er zeker.
Kun je me misschien uitleggen waarom je zegt dat kunst niets van doen heeft binnen het ideaal?
Ik denk dus dat waarom je zegt dat er argumentatie mist, ons belangrijkste punt van verschil is, onze positie en opvatting van het ideaal. Jij zet het ideaal buiten de institutie, terwijl ik van mening ben dat het ideaal onderhevig en veranderlijk is aan de institutie. Het ideaal is niet alleen onder invloed van de institutie, maar wordt geheel bepaald door de institutie, en daarmee door de politieke en economische situatie.
-
-
brittdebruyn
It was to renew itself by returning to its essential ground, which is also the essential ground of the sciences; that is to say, by returning to the essence of truth itself instead of persisting in a technical organization-institutional pseudo-unity, it was to recover the primordial living unity that joins those who question and those who know.
Heidegger, The Self-Assertion of the German University, p 482 -
brittdebruyn
deel 1: http://www.youtube.com/watch?v=WveI_vgmPz8
deel 2: http://www.youtube.com/watch?v=S0SaqrxgJvw&feature=related
brittdebruyn, 
rebeccadrees, 
AudreyMussoni and 2 others are discussing.
thomasvangrol 9:36 pm on October 18, 2010 Permalink | Log in to Reply
Beste Britt,
Ik ben het met je eens dat de Wereldliteratuur verspreid moet worden over de hele opleiding. Je zou bijna kunnen zeggen dat door Wereldliteratuur een apart vak te geven, je het al bijna niet meer serieus neemt, omdat je het als iets ‘vreemds’ en ‘anders’ ziet. Je hebt de Westerse literatuur die in de andere vakken overmatig vertegenwoordig wordt en dan ook nog één vakje voor de rest. Daar zit, naar mijn mening, een soort ‘neerkijken op’ in.
liespeeters 4:49 pm on October 27, 2010 Permalink | Log in to Reply
Beste Britt,
Ik vond het erg leuk om jouw essay te lezen omdat ik zelf het vak Wereldliteratuur nooit heb gevolgd..ik volg een minor literatuurwetenschappen en filmstudies maar ik doe een bachelor geschiedenis. Misschien om deze rede heb ik af en toe moeite met de manier waarop Spivak omgaat met taal en cultuur. Het klinkt allemaal erg mooi wat Spivak (en Goethe) zegt over elkaar begrijpen aan de hand van een dialoog van vertalen, maar is dit niet een beetje ver gezocht ? Ik snap niet hoe dit tot wereldvrede uberhaupt kan leiden. Als men elkaar niet begrijpt in de taal hoeft dat toch niet per definitie te leiden tot totaal onbegrip ? Is het ook niet een beetje megalomanisch om dit te denken ?
Daarnaast even een opmerking over het vak Wereldliteratuur en het commentaar van thomas. Het zit hoe dan ook in de aard van alle westerse universiteiten om ‘andere’ culturen te verwaarlozen. Ook met geschiedenis (en waarschijnlijk andere studierichtingen) krijg je voornamelijk westerse geschiedenis, geen enkel vak heet ‘de geschiedenis van azie’ of iets in die richting. Er zijn wel enkele vakken waar aandacht wordt besteed aan andere culturen maar dan wordt het meestal vergeleken met de westerse cultuur. Dit is inderdaad een soort ”neerkijken op” en werd door Edward Said ook wel orientalisme genoemd. In zijn boek Orientalism. Western Conceptions of the Orient bespreekt Said een negatieve wijze van schrijven en denken van westerse wetenschappers, schrijvers en intellectuelen over andere ”niet-westerse” culturen.
Het beeld wat het westen heeft van andere culturen bevestigd alleen maar het beeld wat het westen van zichzelf heeft; superieur zijn.
AudreyMussoni 7:38 am on November 4, 2010 Permalink | Log in to Reply
Hoi Britt,
Ik ben het met je eens dat het beter zou zijn als Wereldliteratuur geen apart vak was en de hele studie zich bezig zou houden met literatuur uit verschillende landen. Zelf volg ik de bachelor Media en Cultuur en daarin merk ik ook dat het vooral gaat over de Westerse mediacultuur. En in vergelijking met het vak ‘Wereldliteratuur’ heb ik vorig semester ook een dergelijk vak gevolgd, namelijk ‘World Cinema’.
Echter, hoewel het lijkt alsof je tegen het betoog van Spivak ingaat, lijkt het mij dat je toch hetzelfde pleit. Spivak vind toch ook dat de hele studie van literatuurwetenschap zich bezig zou moeten houden met literatuur uit verschillende landen? Dat deze studie een voorbeeld zou moeten nemen aan ‘Area Studies’ en literatuur uit verschillende culturen moet herontdekken?
rebeccadrees 3:27 pm on November 5, 2010 Permalink | Log in to Reply
Hey Britt (en Audrey) ik ben het ook eens dat Wereldliteratuur als apart vak wat lastig is. Heel de studie … elk studie zou literatuur uit verschillende landen moeten hanteren om een begrip te krijgen van zijn vak van het perspectief van anderen. Toch is dit ook wel weer problematisch omdat het weer dan zou vereisen van de mens dat hij ontzettend veel zou moeten lezen. Ik volg ook Media en Cultuur en hanteer voornamelijk Westerse literatuur. Dit is ook niet zo gek aangezien het literatuur sowieso schaars is het de Media waarover gesproken is voornamelijk ontwikkeld wordt in de Westerse wereld. Het blijft dan de vraag tot in hoeverre we gebruik moeten maken van literatuur over de hele aarde (en of men dit überhaupt kan). Literatuurwetenschappen daarentegen hebben volgens mij wel veel baat bij literatuur over de wereld… je studeert eenmaal natuurlijk literatuur en dit bestaat overal. In alle vakken moet af en toe een stukje tekst ergens anders vandaan komen om verschillende culturen te benaderen en begrijpen en daarmee misschien begrippen nieuwe invullingen te geven. Ach ja laten we gewoon zeggen dat Spivak een beetje gelijk heeft!
brittdebruyn 5:46 pm on November 5, 2010 Permalink | Log in to Reply
Beste bovenstaande,
wat fijn dat jullie mijn mening delen, ik wilde alleen nog een dingetje kwijt, over de opmerking die thomas en liespeeters hebben gemaakt: beiden praten jullie over een beeld van neerkijken van de Westerse cultuur, dat (door lies) ook gekoppeld wordt aan het zich superieur voelen.
We moeten niet vergeten dat we alleen maar vanuit onze Westerse blik Kunnen kijken, en dit kunnen we ook niet ontsnapppen. Zelfs ons kritiek op het Westers denken, wordt gegeven vanuit een westers standpunt. Zelfs Said die niet hier is geboren, maar zich wel bevindt in dit discours kan het niet helpen, dat zijn kritiek op het westers denken, een vorm van westers denken is. Een voorbeeld hiervan is dat hij totaal de rol van de Oriënt zelf overslaat, in het beeld van de Oriënt. Hij zegt zelfs dat de werkelijkheid van de Orient, geen invloed heeft op het beeld van de Orient. Dit is uitermate Westers denken van o.a. Foucault.