Updates from harir RSS Toggle Comment Threads | Keyboard Shortcuts
-
harir
-
harir
“Kant discerns in what he calls,in a stroke of genius, a “logical tact” (Logische Takt).Inscribed in the orbit of an esthetics,the art of operating is placed under the sign of the faculty of judgement, the “alogical” condition of thought.The traditional antinomy between “operativity” and “reflection” is trancended through a point of view which aknowledging art as the root of thought, makes judgement a “middle term” (Mittelglied) between theory and praxis.”
Certeau,de M.(72). -
harir
-
harir
Het Eurocenrische van ‘Wereldliteratuur’
De vergelijkende Literatuurwetenschap is een kwetsbare en gecompliceerde subdiscipline. Kwetsbaar omdat het altijd moet vechten voor haar bestaansrecht.Gecompliceerd omdat het raakt aan politiek gevoelige, maatschappelijke vraagstukken. Bijvoorbeeld de rol van literatuur en cultuur bij ontwikkeling en internationale samenwerking enerzijds, en de spanning tussen nationale identiteit,soevereiniteit en ‘wereldburgerschap’ anderzijds.Afgelopen maandag in college, kwam het gesprek,naar aanleiding van de uitreiking van de Nobelprijs voor de Literatuur aan de Peruaanse auteur Mario Vargas Llosa,op de suggestie van gelijkwaardigheid tussen twee, feitelijk vaak, ongelijkwaardige Literaturen. Deze discussie komt natuurlijk niet uit de lucht vallen binnen de Vergelijkende Literatuurwetenschap,sinds Goethe en de late Romantici. Wie ongelijkheid wil aankaarten doet er goed aan het eerst te benoemen in plaats van te verbloemen.In het hierop volgende wil ik dus de aanname problematiseren dat niet-westerse (tweede en derde wereld) kunst en literatuur begrepen kan worden door het klakkeloos,en op normatieve wijze, toepassen van in de Westerse (de eerste wereld) Literatuurwetenschap ontwikkelde concepten,modellen en theorieen. Deze gedachte vinden we namelijk expliciet terug bij Goethe:
“We should not think that the truth is in Chinese or Serbian literature, in Calderon or the Nibelungen. In our pursuit of models,we ought always to return to the Greeks of antiquity in whose works beautiful man is represented.The rest we contemplate historically and assimilate from it the best as far as we can”(Goethe,6)
Het zal niemand verbazen dat wie teksten of inscripties wil bestuderen of vertalen, die ouder zijn dan de klassieke oudheid,zoals bijvoorbeeld uit het Oude Egypte of pre-Islamitische Perzische gebied,er verstandig aan doet om deze niet langs de meetlat van poeticale opvattingen uit de Griekse, klassieke oudheid te leggen. Toch komen dergelijke benaderingen weleens voor in publicaties over Wereldliteratuur,vanuit de hoop dat deze teksten opgemerkt zullen worden door de,mysterieuze, krachten die de stand van de canon van de wereldliteratuur bepalen.De inzet is daarmee een auteur, land, taal of cultuurgebied of Literair genre hiermee op de wereldkaart te zetten. Maar ook in Zuid-Oost Azie,het Midden- Oosten,Afrika en elders wordt er ,soms al eeuwenlang, nagedacht over wat mooie, goede en verantwoorde kunst en literatuur is. Jazeker,men vindt ook elders modellen en methoden voor de analyse van poezie en rethorica,meningen over de wenselijkheid of verwerpelijkheid van een school of genre.Sterker nog,met de beleving van kunst, muziek en orale literatuur is, buiten de Westerse wereld, ook het denken daarover nog springlevend.Het is dus zeker mogelijk om niet-westerse kunst en cultuur (geschiedenissen) op hun eigen meritis te bestuderen. Na deze overwegingen is het verantwoordelijk om overeenkomstige patronen, in een evenwichtige vergelijking met Westerse Literatuur, te identificeren en analyseren.Uiteraard is dit tijdrovend en intensief.Men moet zich verdiepen in de taal, geschiedenis, topografie ende filosofie achter het te bestuderen object. Het geeft vaak betere resultaten wanneer de onderzoeker,zo mogelijk, de fysieke context van het studieobject verkent, maar dit is niet altijd mogelijk.En zoals het de Literatuurwetenschappelijke praktijk betaamt is succes niet gegarandeerd. De ‘bruggenbouwer’ loopt heel vaak tegen gesloten deuren aan. Maar de sprong naar Gayatri Spivak is nu wel gemaakt.Diens focus op talen heeft,volgens mij,het nadeel dat de andere bovengenoemde verkenningen op de achtergrond raken.Het lijkt dan ook reeler dat een onderzoeker zich tot een of enkele taal en cultuurgebieden of regio’s beperkt.
Tot afsluiting van het bovengestelde verwijs ik,kort naar de kritische onderzoekspraktijk van Mineke Schipper, een authoriteit op het gebied van Vergelijkende Literatuurwetenschap en Afrikaanse Studies in Nederland. Schipper benadrukt in Beyond the Boundries het belang van aandacht, voor de communicatiesituatie, waarin een Afrikaanse tekst of tekst over Africa bijvoorbeeld,al dan niet als literair, wordt ontvangen. Literair critici met verschillende culturele achtergronden verschillen vaak radicaal van mening over het literaire gehalte van een tekst.Denk aan het voorbeeld van Joseph Conrad’s Heart of Darkness dat Schipper in haar inleiding ook aanhaalt als beroemd voorbeeld van een polemisch debat tussen Britse Critici en de Nigeriaanse literatuurwetenschapper Chinua Achebe. Achebe vond Conrad’s canonische werk de titel meesterwerk onwaardig vanwege het rascistische beeld van Congo en Afrikanen dat daarin geschetst word, in zijn ogen. De methodologische omgang met dit spanningsveld, die Mineke Schipper voorschrijft vanuit haar onderzoekservaringen, is dat Vergelijkende Literatuurwetenschappers de door hen toegepaste theorieen en methoden (zoals narratologie) zoveel mogelijk zouden moeten toetsen aan de expertise en mening van (lokale) specialisten op het gebied van de betreffende taal en cultuur:
“Those who study African literature are becoming increasingly aware of the profit that can be gained from the harvest reaped by the scholars of literary theorie and by specialists of other-Asian ,Carribean,latin American,Arab or Western – literatures. In my opinion one should test the tools at hand and feel free to discard the ones thatprove useless or have become obsolete.In turn, our own tools, findings and experience may be enriching for scholars ofother literatures” (Schipper Beyond the Boundaries,10).
Op deze manier zou samenwerking tussen ‘Area Studies’ en vergelijkende Literatuurwetenschap volgens mij mogelijk zijn op een manier die ook recht doet aan de verschillen tussen deze disciplines.
Bronnen:
Goethe,J.W von.;“Worldliterature” Shultz, H.J. ed. Comparative Literature, the Early years: an anthology of essays.;Chape Hill. University of North Carolina Press,1973;(3-11).
Schipper,M. Beyond Boundaries, African Literature and Literary Theory;.London,1989. Allison & Bubsby;(10).
-
harir
‘We should not think that the truth is in Chinese or Serbian literature, in Calderon or the Nibelungen. In our pursuit of models,we ought always to return to the Greeks of antiquity in whose works beautiful man is represented. The rest we contemplate historically and assimilate from it the best as far as we can.’
Goethe,6 -
harir
De Alma Mater is dood. Lang leve de Alma Mater!
Een tijdje geleden bezocht ik de Universiteit in Kabul, mijn geboortestad. Het enthousiasme waarmee studenten daar de universiteit koesteren en zelfs deels zelf opbouwen is meer dan indrukwekkend.Niet alleen tegen maar ondanks de armoede bevolken ze,in grote getale, de geïmproviseerde collegebanken en,naar redelijke maatstaven, slechtgevulde bibliotheken. Uit behoefte,leergierigheid, onverzadigbare honger naar kennis. Hun gedeelde ambitie is om de geleden achterstanden door rampspoed zoveel mogelijk te herstellen en het land vooruit te helpen in de ‘vaart der volkeren’. Tegen de stroom in. Hun gemeenschappelijke ideaal is om hoe dan ook het punt bereiken waar wij nu (dankzij de verlichtingsidealen) aanbeland zijn. Ik kon het niet over mijn hart verkrijgen de student journalistiek, die zulke hoopvolle woorden sprak, te vertellen hoe het bij ons is en over die keer dat die ongeinteresseerde medestudent een complete rijsttafel verorberde, terwijl de docent met overduidelijke Burnout een hoorcollege ten gehore bracht. Die gedesillusioneerde, defaitistische en consumentistische grondhouding, waar ik mezelf helaas ook vaak genoeg op betrap, zou zijn optimisme immers teniet doen.
-
harir
“All leading must grant the body of followers its own strength. All folowing,however,bears resistance within itself. This essential opposition of leading and following must not be obscured, let alone eliminated.Battle alone keeps this opposition open and implants in the entire body of teachers and students that basic mood which lets self-limiting self-assertion empower resolute self-examination to genuine self-governance.” – Martin Heidegger 479
-
harir
http://www.khamush.com/tales_from_masnavi.htm#The%20Elephant
- “Tales from Masnavi, Jalal al- din Rumi: 71-The Elephant in the dark,on the reconciliation of contrarieties”
-
harir
“With an effort which up to this point has never been repeated on earth,I have attained the average education of a European man.That would pehaps not amount to much,but it is something insofar as it helped me out of the cage and created this special way out for me – the way of the human beings.There is an excellent German expression: to beat one’s way throughf the bushes.That I have done. I have beaten my way through the bushes. I had no other way,always assuming that freedom was not a choice.”
– Franz Kafka, “A Report for an Academy”
mickeypotthoff, 
jasperdonkers, 
jorisbrakkee and 4 others are discussing.
sinead 5:29 pm on October 2, 2010 Permalink | Log in to Reply
Harir,
ik denk dat wij dezelfde manko’s constateren als het om de studenten gaat en het woord “verlamming” vind ik echt een vinding! De afbraak van de inhoud om de toegankelijkheid te behouden: dit is natuurlijk geen goede zaak, daar zijn we het volgens mij over eens. De spagaat waar we in zitten als het om de universiteit gaat, is die tussen vrijheid en gelijkheid denk ik, al is vrijheid natuurlijk relatief en gelijkheid niet haalbaar. Wat ik me afvraag, is hoe jij selectie voor je ziet en wat jouw beeld van de toekomst van de universiteit is.
Daarnaast vroeg ik me af, zou het fenomeen van verlamming misschien ook verder dan de universiteit reiken en een symptoom van onze samenleving zijn? En wat moeten we met die verlamming? Met dit gebrek aan idealisme? Waar komt het vandaan?
Iemand ideeën?
Gerda 9:05 pm on October 3, 2010 Permalink | Log in to Reply
Beste Harir en Sinead,
Toen ik dit stuk van Harrir las, kwam bijna vanzelf een quote uit de film Wonder Boys naar boven. Volgens mij was dat tijdens de autorit van professor Gray en de student James Leer (en ik hoop dat ik deze quote nu goed weergeef):
“There is no thing like good influence […] All influence is immoral. We are obliged to oneself”.
Harrir en Sinead, jullie spreken beiden over het woord verlamming. Ik ben het met jullie eens dat dit een heel goede woordkeus is.
Bovenstaande quote haal ik aan om te benadrukken dat je als student ook zelf verantwoordelijk bent voor je studie en hoe je die invult. De universiteit biedt de kans, maar je bent zelf ook verantwoordelijk voor je eigen academische scholing. Of je jezelf toestaat om te ‘vegeteren’ op de universiteit is volgens mij een eigen keus. We zijn zelf verantwoordelijk.
maartje 2:12 pm on October 6, 2010 Permalink | Log in to Reply
Beste Harir,
Je maakt zeker een goed punt, vaak lijkt het ook zinloos voor velen studenten, dat ze uberhaupt aanwezig zijn en selectie zou misschien goed zijn. Wat echter, volgens mij, vergeten wordt is de huidige tijd waarin wij leven. De universiteit is niets zonder de overheid. De overheid geeft de universiteit geld, en meer geld wanneer er meer studenten afstuderen. De toegankelijkheid van de Universiteit is al verandert op het moment dat je met een HBO propedeuse direct kan doorstromen naar het Wetenschappelijk onderwijs. De exclusiviteit is er al tijden van af, kunnen we dat niet accepteren? Elitaire visies zijn niet meer toegestaan in de huidige samenleving, en dat is ook duidelijk te zien binnen de universiteit (en daarbuiten). Met deze ontwikkeling hebben we het te doen, en vervolgens hebben we zelf de verantwoordelijkheid om wat dan ook te doen met de kennis die je wordt toegereikt.
merelsijbrant 2:35 pm on October 6, 2010 Permalink | Log in to Reply
Hoi Harir,
Wat interessant om jouw ervaringen te lezen over een universiteit in Kabul!
Wat me fascineert is het volgende: ik stel mij voor (maar misschien ben ik nu erg Orientalistisch bezig) dat het voor mensen van onze leeftijd en intellect daar niet heel vanzelfsprekend is te gaan studeren. Het is een groot goed als je die mogelijkheid krijgt en de universiteit wordt daarmee gekoesterd. In Nederland daarentegen is het (gelukkig) voor meer mensen een optie om aan de universiteit te gaan studeren. Maar het is toch werkelijk te belanchelijk voor woorden dat, ten eerste: meer studenten zich aanmelden omdat er niets anders te doen is (inderdaad mogelijk gedreven door de financiele crisis) en dat, ten tweede: de universiteit, om maar iedereen door die studie heen te jagen, de eisen versoepeld! Wat voor politieke beleidsvoering is dat?
Het gevolg lijkt mij evident: veel meer universitair afgestudeerden, niet meer banen. Universitair geschoolden zullen niet meer aan het werk komen en we hebben een (inderdaad) totaal verlamde, ongemotiveerde maar ó zó intelligente samenleving.
Als men wat pit terug wil krijgen in de maatschappij moet men, mijns inziens, de mensheid beter begeleiden in het vinden en navolgen van een passie, op welk niveau dan ook. Op die manier krijgen we enthousiaste werkers die vol passie zijn opgeleid voor het werkveld waarin zij bezig zijn. Dàn bouwen we enthousiast aan een goed draaiende samenleving (Sinead, bij mij is dat ietwat naieve idealisme nog wel aanwezig, zoals je merkt).
Ik zou dan ook willen voorstellen dat een selectie gebaseerd wordt op wilskracht en motivatie, niet op ‘ja maar het kan’ want dan verzuipen we onze maatschappij met luie ‘goede bedoelingen.’
Merel.
sinead 12:17 am on October 8, 2010 Permalink | Log in to Reply
Merel, dat idealisme is heerlijk en moeten we koesteren :) Een selectie op basis van motivatie en wilskracht lijkt me prima, maar laten we vooral ook niet vergeten dat mensen ook capabel moeten zijn. Hoe je deze drie ingrediënten zou moeten meten, dat weet ik niet. Dat een vwo-diploma of hbo-propedeuse echter niet automatisch toegang tot de universiteit betekent, lijkt mij echter een idee om zeker te overwegen, zeker met het algehele aftakelende onderwijsniveau en diploma’s die steeds minder waard dreigen te zijn.
jasperdonkers 11:56 am on October 10, 2010 Permalink | Log in to Reply
Ik moet eerlijk zeggen, dat ik het probleem niet zo grootschalig zie als dat jullie het doen. Met nog geen 50 studenten in de eerste jaargang (bij literatuurwetenschap bijv.) is het plan om een selectieprocedure te starten voor aanvang van de studie ongeveer hetzelfde als een langzame executie voor veel studies. Ja, bij sommige studies, waar het aantal banen onderdoen voor het aantal mensen, is het nodig om over te gaan tot selectieprocedures. Bij andere studies is het juist nodig dat er meer studenten komen, ondanks dat een groot deel van dit “meer” niet altijd kwalitatief goed is. Een talent laat zich niet makkelijk vinden of selecteren en door een grotere kwantiteit aan studenten zullen er juist meer studenten tussen zitten die de studie als hun passie zien en dus zowel capabel als gemotiveerd zijn. Selectie is een gevaarlijk ding, want er is niks veranderlijker als de mens en zijn passies. Een student kan groeien in zijn opleiding en daar uiteindelijk zijn passie in vinden, deze studenten sluiten we uit door deze zogenaamde voorselectie.
Ook vind ik het pessimisme omtrent het niveau van het onderwijs soms wat onterecht. Onderwijs op een universiteit is niet alleen de verantwoordelijkheid van de leraren en de institutie zelf. Wij zelf, zijn volwassenen en de voorzieningen van de universiteit geven ons een gigantisch scala aan mogelijkheden. Het is mogelijk om je eigen onderwijsniveau op te krikken door middel van zelfscholing. Scholing op de universiteit is meer dan het “monkey see, monkey do” zoals dit het geval was op de basisschool en de middelbare school. Als volwassene, kan je zelf keuzes maken in je eigen scholing en zelf stof die je interesseert tot je nemen en zo groeien.
jorisbrakkee 12:03 pm on October 8, 2010 Permalink | Log in to Reply
Om de verlamming uit het studentenwezen te krijgen moeten we af van de manier waarop de universiteiten in Nederland bekostigd worden. We kunnen ons er niet langer bij neerleggen dat universiteiten betaald krijgen op basis van kwantiteit (van afgeleverde studenten met diploma) in plaats van kwaliteit (van het afgeleverde onderwijs). Maak het maar weer moeilijk om te studeren. Geef studenten weer een uitdaging op de universiteit, waardoor de ‘luie’/verlamde studenten aangespoord worden om of hard te werken, veel kennis op te doen, enthousiast te zijn, of om inderdaad voor het HBO te kiezen en de daarbij behorende ‘makkelijk haalbare’ carriere. Ik weet nog niet precies hoe, maar volgens mij moet het mogelijk zijn om het zo op te bouwen dat studeren weer iets wordt voor een elite, maar dan wel een elite van slimme, gemotiveerde, enthousiaste studenten die iets willen doen voor hun kennis en hun diploma.
jorisbrakkee 2:38 pm on October 8, 2010 Permalink | Log in to Reply
Daarnaast, ik was het hierboven even vergeten, deed je verhaal over de universiteit in Kabul mij denken aan de situatie waarin Auerbach zich bevond toen hij, gevlucht naar Istanbul uit Nazi-Duitsland, op de universiteit aldaar zijn boek Mimesis schreef. Hij heeft daar altijd over gezegd (alhoewel ik nu de bron niet kan vinden… heb het ergens staan in aantekeningen) dat dat boek nooit geschreven had kunnen worden in het Westen, op een goed uitgeruste universiteit met een goede bibliotheek. Daar heb je dus nog een manier om vernieuwend onderzoek en vernieuwend wetenschap te bedrijven; ga zonder middelen wetenschappelijk onderzoek doen.
mickeypotthoff 3:14 pm on November 5, 2010 Permalink | Log in to Reply
zoals al eerder is aangehaald vind ik je laatste zin, waarin je spreek over verlamming, erg mooi. dit geeft het centrale punt van je esay goed weer en zorgt ervoor dat nog even pijnlijker duidelijk wordt hoe het precies gesteld is met de nederlande universiteit. Persoonlijk heb ik echter geen ervaring met deze ongeinteresseerde houding die je beschrijft.